Phần lớn người mua chọn số tiền bảo hiểm theo mức phí họ thấy chấp nhận được. Cách ngược lại hợp lý hơn: tính nhu cầu trước, rồi xem mức phí tương ứng có duy trì được không.
Bốn nhóm chi phí cần tính
- Thu nhập bị mất trong thời gian không làm việc được.
- Chi phí điều trị không được chi trả bởi nguồn khác.
- Chi phí sinh hoạt của gia đình vẫn tiếp tục.
- Chi phí phát sinh như đi lại, thuê người chăm sóc.
Nhóm thứ ba hay bị bỏ quên vì người ta chỉ nghĩ tới chi phí y tế, trong khi tiền ăn, tiền học và các khoản cố định vẫn chạy đều.
Bước một: ước tính thời gian
- Bạn có thể không làm việc được bao lâu.
- Một năm là mốc nhiều người dùng để tính.
- Với bệnh nặng có thể lâu hơn.
- Chọn một con số để bắt đầu tính.
- Có thể điều chỉnh sau.
Bước hai: tính thu nhập bị mất
- Thu nhập hằng tháng nhân với số tháng.
- Trừ đi phần vẫn nhận được nếu có chế độ.
- Cộng thêm thu nhập của người phải nghỉ để chăm sóc.
- Đây thường là khoản lớn nhất.
Khoản ở dòng thứ ba hay bị bỏ qua nhưng với nhiều gia đình nó tương đương hoặc lớn hơn cả chi phí y tế.
Bước ba: ước tính chi phí y tế ngoài chi trả
- Xem bảo hiểm y tế chi trả những gì.
- Phần đồng chi trả và phần ngoài danh mục.
- Chi phí đi lại tới nơi điều trị.
- Thuốc và vật tư ngoài danh mục.
- Hỏi người đã trải qua nếu có thể.
Bước bốn: trừ đi những gì đã có
- Khoản tiết kiệm dự phòng.
- Bảo hiểm qua nơi làm việc.
- Các hợp đồng đã có.
- Hỗ trợ từ gia đình nếu có thể trông cậy.
- Phần còn thiếu là con số bạn cần.
Bước này quan trọng vì nó tránh việc mua quá nhiều: bảo hiểm chỉ cần bù vào khoảng trống chứ không cần bù toàn bộ nhu cầu.
Khi con số tính ra quá lớn
- Xem mức phí tương ứng có duy trì được không.
- Nếu không thì chọn mức thấp hơn.
- Ghi rõ khoảng trống còn lại là bao nhiêu.
- Lên kế hoạch bù bằng cách khác.
- Biết rõ khoảng trống tốt hơn là giả định đã đủ.
Đừng quên chi phí phục hồi sau điều trị
- Nhiều người chỉ tính giai đoạn điều trị.
- Giai đoạn phục hồi có thể kéo dài hơn.
- Thu nhập có thể chưa trở lại ngay.
- Cộng thêm phần này vào phép tính.
Với nhiều bệnh, việc quay lại làm việc bình thường mất thêm nhiều tháng sau khi điều trị kết thúc, và khoảng thời gian đó cũng cần được tính vào.
Xem lại theo thời gian
- Thu nhập thay đổi.
- Số người phụ thuộc thay đổi.
- Khoản nợ và khoản dự phòng thay đổi.
- Xem lại mỗi vài năm.
- Điều chỉnh khi có thay đổi lớn.
Với người không có thu nhập
- Đừng bỏ qua người chăm sóc chính trong nhà.
- Nếu họ ốm thì phải thuê người làm thay công việc đó.
- Tính chi phí thuê người chăm sóc và giúp việc.
- Cộng cả chi phí điều trị cho chính họ.
- Đây là khoản thật dù không có lương.
Rất nhiều gia đình chỉ mua cho người có thu nhập và bỏ qua hoàn toàn người ở nhà, trong khi tác động tài chính khi người đó ốm cũng rất lớn.
Dùng một con số làm mốc kiểm tra
- Số tiền chia cho chi phí sinh hoạt hằng tháng.
- Kết quả cho biết nó đủ cho bao nhiêu tháng.
- Con số đó dễ hiểu hơn số tiền tuyệt đối.
- Dùng nó để so sánh giữa các phương án.
- Cũng dùng để giải thích cho người trong nhà.
Một số tiền nghe rất lớn có thể chỉ đủ cho tám tháng sinh hoạt, và phép chia đơn giản này làm rõ điều đó ngay. Nó cũng là cách hiệu quả để cả gia đình cùng hiểu mức bảo vệ đang bàn tới có ý nghĩa thực tế thế nào.
Về mức phí so với ngân sách
- Tính tổng phí bảo hiểm trên tổng thu nhập.
- Cân nhắc cùng các ưu tiên tài chính khác.
- Khoản dự phòng khẩn cấp thường nên có trước.
- Nợ lãi cao thường nên xử lý trước.
- Đây là quyết định về thứ tự ưu tiên.
Khi hai vợ chồng cùng mua
- Tính nhu cầu cho từng người riêng.
- Không nhất thiết hai người cùng mức.
- Cân nhắc cả trường hợp một người ốm và trường hợp cả hai.
- Tổng ngân sách phân bổ theo mức đóng góp và rủi ro.
- Bàn chung để cả hai cùng hiểu.
Cách phân bổ đều nhau nghe công bằng nhưng thường không tối ưu, vì tác động tài chính khi mỗi người ốm là khác nhau. Một phép tính riêng cho từng người thường cho thấy cách phân bổ hợp lý hơn với cùng một tổng ngân sách.
Tóm lại
Tính nhu cầu trước rồi xem mức phí có duy trì được không hợp lý hơn là chọn theo mức phí thấy dễ chịu. Chi phí sinh hoạt của gia đình vẫn chạy đều và hay bị bỏ quên khi người ta chỉ nghĩ tới chi phí y tế. Trừ đi những gì đã có để tránh mua quá nhiều. Và đừng bỏ qua người chăm sóc chính trong nhà dù họ không có thu nhập.
Câu hỏi thường gặp
Số tiền bảo hiểm nên là bao nhiêu?
Không có con số chung. Nó nên đến từ phép tính về nhu cầu tài chính cụ thể của gia đình bạn.
Nên tính những khoản nào?
Thu nhập bị mất, chi phí điều trị ngoài bảo hiểm y tế, và chi phí sinh hoạt của gia đình.
Nếu không đủ khả năng mua mức đó thì sao?
Mua mức duy trì được và biết rõ khoảng trống còn lại, thay vì mua mức cao rồi phải bỏ.
Có nên tính cả khoản dự phòng đã có không?
Có. Bảo hiểm bù vào phần thiếu chứ không cần bù toàn bộ.