Điều khoản loại trừ: phần cần đọc trước phần quyền lợi

Trong một bộ tài liệu hợp đồng, phần quyền lợi được viết để bán và phần loại trừ được viết để phòng ngừa. Chỉ đọc phần đầu là nhìn thấy một nửa bức tranh.

Hai loại loại trừ

• Loại trừ chung: áp dụng cho toàn bộ hợp đồng.
• Loại trừ theo từng bệnh: nằm trong phần định nghĩa.
• Loại trừ riêng: do thẩm định áp cho cá nhân bạn.
• Cả ba đều có thể ảnh hưởng tới quyền lợi của bạn.
• Đọc đủ cả ba mới thấy bức tranh thật.

Loại trừ riêng thường nằm trong một phụ lục hoặc thư kèm theo chứ không nằm trong bản hợp đồng in sẵn, nên nó rất dễ bị bỏ qua.

Những loại trừ chung thường gặp

• Tình trạng có sẵn trước khi hợp đồng có hiệu lực.
• Sự kiện xảy ra trong thời gian chờ.
• Hành vi cố ý gây tổn thương cho chính mình.
• Một số hoạt động có rủi ro cao.
• Một số hoàn cảnh đặc biệt.
• Khai báo không trung thực khi mua.

Danh sách cụ thể khác nhau giữa các sản phẩm, và đây là nội dung phải đọc trong chính tài liệu của hợp đồng bạn đang xem xét.

Cách đọc phần này

• Đọc từng mục một chứ đừng lướt.
• Với mỗi mục, tự hỏi nó có liên quan tới mình không.
• Đánh dấu những mục cần hỏi rõ.
• Chú ý những từ mở rộng phạm vi như liên quan tới, phát sinh từ.
• Ghi lại bằng lời của mình.

Những cụm từ ở dòng thứ tư đáng chú ý nhất vì chúng mở rộng loại trừ ra ngoài phạm vi trực tiếp, và đó là chỗ hay phát sinh tranh chấp.

Khi một mục liên quan tới bạn

• Hỏi rõ phạm vi chính xác của mục đó.
• Hỏi ví dụ về trường hợp thuộc và không thuộc.
• Hỏi bằng văn bản với những điểm quan trọng.
• Cân nhắc xem phần còn lại có đủ giá trị không.
• So sánh với sản phẩm khác về chính mục này.

Loại trừ liên quan tới nghề nghiệp và sở thích

• Một số nghề có rủi ro cao hơn.
• Một số hoạt động thể thao có thể bị loại trừ.
• Khai báo đầy đủ về nghề và sở thích khi mua.
• Báo cho công ty nếu thay đổi nghề nghiệp.
• Hỏi xem thay đổi đó ảnh hưởng thế nào.

Dòng thứ tư hay bị bỏ qua: nhiều người đổi nghề rồi vài năm sau mới phát hiện hợp đồng có điều khoản về việc này.

Loại trừ theo hoàn cảnh xảy ra

• Một số hợp đồng loại trừ theo nguyên nhân gây bệnh.
• Đọc kỹ để hiểu phạm vi.
• Hỏi rõ những chỗ diễn đạt mơ hồ.
• Đây là nhóm dễ gây tranh chấp nhất.

So sánh phần loại trừ giữa các sản phẩm

• Đặt hai danh sách cạnh nhau.
• Đánh dấu những mục chỉ có ở một bên.
• Đọc kỹ cách diễn đạt của cùng một mục.
• Cách diễn đạt hẹp hay rộng tạo khác biệt lớn.
• Đây là phép so sánh có giá trị hơn so tổng số bệnh.

Khi bị từ chối vì một điều khoản loại trừ

• Xin nêu rõ điều khoản nào được viện dẫn.
• Đọc lại nguyên văn điều khoản đó.
• Xem trường hợp của bạn có thực sự thuộc phạm vi không.
• Xin bác sĩ giải trình nếu vấn đề là về y khoa.
• Hỏi về cơ chế xem xét lại.

Giữ bản ghi về những gì đã hỏi

• Ghi lại mọi câu hỏi đã đặt và câu trả lời nhận được.
• Xin trả lời bằng văn bản với điểm quan trọng.
• Giữ cùng chỗ với hợp đồng.
• Những bản ghi này có giá trị nếu phát sinh tranh chấp.

Loại trừ về hoàn cảnh phát sinh

• Một số hợp đồng loại trừ theo cách sự kiện xảy ra.
• Đọc kỹ để hiểu ranh giới cụ thể.
• Hỏi ví dụ về trường hợp thuộc và không thuộc.
• Xin trả lời bằng văn bản với những điểm liên quan tới bạn.
• Đây là nhóm có cách diễn đạt khác nhau nhiều giữa các sản phẩm.

Với nhóm này, việc so sánh cách diễn đạt giữa hai hợp đồng thường cho thấy khác biệt lớn về phạm vi thực tế dù nội dung nghe qua có vẻ giống nhau. Đó là lý do việc đọc nguyên văn quan trọng hơn nhiều so với đọc bản tóm tắt được chuẩn bị sẵn.

Về tâm thế khi đọc

• Phần loại trừ không phải là dấu hiệu sản phẩm xấu.
• Mọi hợp đồng đều có phần này.
• Mục tiêu là hiểu rõ ranh giới chứ không phải tìm lỗi.
• Hiểu rõ giúp bạn không kỳ vọng sai.

Tóm lại

Phần quyền lợi được viết để bán còn phần loại trừ được viết để phòng ngừa, nên chỉ đọc phần đầu là thấy một nửa bức tranh. Có ba loại loại trừ và loại trừ riêng do thẩm định thường nằm trong thư kèm nên rất dễ bị bỏ qua. Những cụm từ như liên quan tới hoặc phát sinh từ mở rộng phạm vi và là chỗ hay phát sinh tranh chấp. Và so sánh phần loại trừ giữa các sản phẩm có giá trị hơn nhiều so với so tổng số bệnh.

Câu hỏi thường gặp